martes, 17 de marzo de 2015

As crónicas do Club de Lectura (XXXIX)

Regresan estas Crónicas do club de lectura, despois dun pequeno “descanso” provocado pola súa mesma estrutura, xa que o club de lectura a partir de agora pasa a reunirse, e polo tanto ler, cada quince días.

Iniciamos esta “segunda volta” cun libro de Ediciones del Viento: “El arpa birmana” de Michio Takeyama. Reparamos un instante nesta editorial, se vos parece, para contar que se trata dunha empresa que inicia a súa andaina na Coruña, coa colección Viento Simún (a que nos ocupa), composta por clásicos de viaxes.

Fundada no ano 2003 por Eduardo Riestra, con esta colección pretende recuperar obras de autores recoñecidos (novelas, relatos e libros de viaxes) que son singulares e desenvolvense en escenarios exóticos. É a colección máis prolífica do grupo e no 2015 xa conta con 81 títulos.

Con posterioridade, nacen outras coleccións: Viento Abierto, de narrativa actual; Viento Céfiro, de narracións autobiográficas sobre personaxes singulares do noso tempo e Viento del Oeste, de clásicos occidentais contemporáneos.


Como dixemos, estamos a ler: “El arpa birmana”, un título de Michio Takeyama.

Autor nado en Osaka no 1903 que pasa a súa infancia en Seúl, pero se traslada a Tokio para estudar, chegando a ser primeiro profesor de alemán e logo en Europa profesor universitario. Nos anos 40 traduce a Nietsche e Goethe e posteriormente publica ensaios de diferente temática, así como libros de viaxes por Xapón, Unión Soviética e Europa. Será coa obra que lemos coa que se converterá nun autor universalmente coñecido.

Se atendemos a súa contraportada podemos saber que “El arpa birmana” fala dos derradeiros días da II Guerra Mundial, cando o sureste asiático está cheo de tropas xaponesas que, incomunicadas e moi cansas, vagan sen rumbo acosadas polas forzas aliadas.

Situando a narración en Birmania, Takeyama fai protagonista da acción á compañía coñecida coma “a compañía das cancións”, posto que no seu mando hai un profesor de música.

O que inicialmente podería parecer unha obra con tintas nostálxicas e tristes (autor xaponés narrando unha pasaxe da guerra) convértese nun canto vitalista. Certo é que os protagonistas pasan un tempo nun campo de concentración no seu afán de fuxir, pero o transcurso das súas aventuras son aos ollos do lector amenas, debido sen dúbida aos animosos soldados e ó cabo idolatrado Mizushima.

A novela publícase en 1947, momento no que o Xapón é un país en ruínas, que está a lamber as feridas da dura derrota. Sorprendentemente a obra supera a censura que impedía falar da contenda, e chega a un pobo que comprende entón, máis que nunca, o absurdo de sacrificar tantas vidas en aras de ideais equivocados. Convértese, así nunha das novelas máis importantes do Xapón da posguerra mundial.

Podemos valorar a obra coma un poético canto antibelicista, que no seu momento, supuxo, unha mensaxe de ánimo para unha sociedade desmoralizada.

“El arpa birmana” fainos pasar un bo rato de lectura, pero tamén anima á reflexión sobre a perda dos valores: paga a pena centrarse nunha concepción exclusivamente materialista? Debemos medir aos homes e mulleres do noso entorno polo que poden facer, ou estaría mellor pararse a pensar máis no que son?


No hay comentarios: